Kryzys demograficzny

Jak więc widać sprzęt i żywy inwentarz wsi został dość silnie zmniejszony. Co dopiero mówić o ludziach! Przecież w ZSRR w wyniku wojny zginęło około 26-27 milionów osób, przeważnie młodych. Większość z nich to byli, rzecz jasna, mężczyźni. Takie straty spowodowały ogromne skutki uboczne w całym państwie, ale najgorzej odbiło się to na wsi - tam przecież potrzeba była praca rąk, a ludzie młodzi w dużej mierze po prostu wyginęli. Po wojnie okazało się, że ziemię muszą uprawiać starcy i kobiety, ludzie zupełnie do tego nie przyzwyczajeni, niewykwalifikowani. To - wraz z pozostałymi czynnikami, o których była już mowa - sprawiło, że ogólna produkcja rolna była dramatycznie niska. Dopiero w latach sześćdziesiątych osiągnięto taki poziom produkcji jak w carskiej Rosji z roku 1913! Jest to oczywista tragedia całego narodu. W ZSRR, z powodu degradacji możliwości produkcyjnych rolnictwa, szerzył się ogromny głód. Dotknął przede wszystkim Białorusi i Ukrainy, ze szczególnym uwzględnieniem tej drugiej.